PODZIAŁ NA BARWY

zylaki_3287191

Z podziałem na barwy według tarczy rycerskiej, noszono w połowie XIV w. i później cotte darmes uszytą z płótna, w kilku warstwach przeszywanego na wełnie lub wacie jedwabnej lub bawełnianej. Wierzch takiego, ubioru pokrywano tkaniną barwną, często jedwabną, na której widoczne były ściegi łą­czące podkłady tkaniny i watowania. Cotte d’ar mes mogła mieć zwyczajne rękawy lub skrócone; były one szyte także bez rękawów, a powierzchnia tkaniny ubioru zawsze miała wgłębione pręgi pionowego i czasem poziomego przeszywania. Skrócone rękawy w cotte d’armes znane były w la­tach 1365—1374 w Niemczech i noszone na kolczugach.Do najpiękniejszych przykładów dekoracji heraldycznej cotte d’ctrmes należy zabytkowy ubiór ks. Walii Edwarda (zm. w 1376 r.), przechowany w katedrze w Canterbury.

MODA SUKNI KOBIECYCH

pobrane

Znalezione w Herjolfsness suknie kobiece są, pomimo dość grubych samodziałowych tkanin wełnianych, poprawnie modelowane, z klinami poszerzającymi. Tę samą modę sukni kobiecych, obcisłych w górnej części, a luź­nych i równomiernie poszerzonych, spotyka się na zabytkach sztuki włoskiej lat trzydziestych XIII w., np. wytworne suknie dam słuchających muzyki na fresku Tryumf śmierci w Camposanto w Pizie są uszyte z tkanin wzorzystych o luźnym układzie niewielkich rzutów ornamentu. Pomimo zachowania ogólnej modnej sylwety sukni kobiecej spotyka się czasem pewne odmiany w kroju, spowodowane wzorzystością tkaniny, której nie- można swobodnie skroić z poszerzeniem klinami.

DO JAZDY KONNEJ

images

Jedynie dojazdy konnej ubiory dla skrócenia przepasywano. Podobnie jak i we Francji dworskie ubiory męskie szyte były z tkanin sukiennych, jednolitych w barwie lub z domieszką innej barwy w fakturze tkackiej, natomiast modne w XIII w. pasiaste tkaniny wełniane spotyka się we Włoszech na po­czątku XIV w. w ubiorach służby dworskiej i łowieckiej, jak sokolników, muzyków i in. Szyto je bez modnych dodatków z wąskimi rękawami. Dłużej niż we Francji utrzymały się w ubiorach ludzi młodych we Włoszech czepki wiązane pod brodą, noszone nawet pod kapeluszami około połowy  stulecia, gdy we Francji w tym czasie były używane dość rzadko przez ludzi starszych.

PIĘKNE RĘKAWICZKI

pobrane (3)

Szyli je rękawicznicy zrzeszeni w cechach francuskich już około 1190 r., używając jako surowców różnych skór starannie wyprawianych. W innych krajach, jak w Niemczech, Austrii, a później i w Polsce, rękawiczki robili jako uboczny produkt wytwórcy kaletek, woreczków, pa­sów i innych wyrobów ze skóry. Szczególnie częste są wzmianki o użyciu jeleniej skóry, a nawet bawolej przy grubych rękawicach nakładanych do polowania ze sokołem, koniecznych dla myśli­wego, gdy ptak siedzący na dłoni zrywał się do lotu. Na zimę sporządzano rękawice pod­szywane lekkim futrem jagnięcym, popielicami i tanimi futrami, jak królicze i baranie. Rękawiczki noszone do ubioru codziennego były najczęściej z lekko kremowej skóry ze skośnie ściętym wydłu­żeniem. Przy ożywionym ruchu budowlanym w XIII w. rękawic roboczych używali rzemieślnicy pracujący przy budowach, jak np. murarze i kamieniarze.

MODA NA KAPTURY

Częstym uzupełnieniem męskich ubiorów szytych z barwnego sukna były kaptury, również wy­konane ze sukna. Miały one krój charakterystyczny, z krótkim, prawie nie zwisającym końcem i nie­wielkim kołnierzem rozszerzanym klinami. Od XIII w. rozpoczyna się zwyczaj nakładania kaptura częścią okalającą zwykle twarz. Otwór ten, zwany we Francji ńsagiere,obszywano zwykle msko- włosym futrem i dostosowywano do obwodu głowy. Tak nałożony kaptur dawał różne możliwości ułożenia kołnierza i jego ostrego końca.Moda takich kapturów miała pochodzić z południo­wej Francji, gdzie przyjęła się ze względu na wczesną i ciepłą wiosnę i długą jesień. 

OBUWIE NOSZONE DO UROCZYSTYCH SZAT

Obuwie noszone do uroczystych szat było robione nawet z jedwabnych tkanin, a haf­towane motywy dekoracji przodów naszywano perłami. W zwykłym obu­wiu było kilka odmian skóry: koźlę­ca — barwiona czarno, czerwono lub na ciemny odcień purpury – była przeznaczona na płytkie trzewiki, dochodzące najwyżej do kostek. Do zdobienia wierzchów obuwia stoso­wano ażurową wycinankę ze skóry lub nakładanie aplikacji ze skóry wy- ciętej i naszywanej na tło o barwie kontrastującej z ozdobą. Wyszy­waniem nicią kolorową podkreślano wydłużony kształt tretów, przyjęte było również w dekoracji obuwia stylizowanie na wzór bizan- tyS motywów heraldycznych. Od IX w. była już znana , używana na Zachodzie, pod wpływem mody bizantyńskiej, do wyrobu wy­twornego obuwia skóra safianowa, którą malowano, złocono i zdo­lno motywami wyciskanymi przy pomocy form drewnianych, z wyrobu skór safianowych słynęła Kordoba w Hiszpanii ale spo­sób produkcji i uszlachetnienia skór „kurdybanowych był znany T rozpowszechniony w miastach południowej Francji, szczególnie W Tuluzie i w Montpellier.


DWORSKIE OBUWIE

Dworskie obu­wie campagus, znane z portretu cesarza Justynia­na, różniło się od socci tym, że wycięte na pod­biciu, było wiązane nieco wyżej i bogato zdobione naszyciem rozet z pereł.Bizantyńskie dworskie ubiory męskie i kobiece późnego okresu, uszyte z jedwabnych tkanin, obszywano u dołu złocistymi listwami, ciężki­mi od barwnych kamieni. Ozdobny naszyjnik (zwany maniakion) połączono z dawną szarfą loros w jednolitą całość; często sztywna ta ozdoba spadała na tunikę pasem równej długości z tyłu i z przodu. Tylny pas przerzucano na lewe ramię jak dawny loros. Krańcowe, nieestetyczne przeładowanie klejnotami występuje zwłaszcza w ubiorach XI w. cesarza Romana i jego żony Eudocji (z lat 1068—1071). 

OBUWIE ZNANE Z DZIEŁ SZTUKI

Obuwie okresu późnej starożytności i bizantyńskie znane jest nie tylko z dzieł sztuki, ale również z okazów dobrze zachowanych, pochodzących z wykopalisk w Egipcie, w Panopolis i Antinoe, gdzie oprócz tkanin znaleziono obuwie i pończochy z okresu od około 150 r. aż po połowę IX w.Łodygi papirusu i preparowane odpowiednio liście palmowe były typo­wym egipskim surowcem, służącym do wyrobu obuwia, od prastarych okre­sów Starego i Średniego Państwa. Surowce roślinne przygotowywa­no do wyplatania sandałów przez kolejne moczenie i suszenie dla odsłonięcia czystego włókna, które dzielono, bielono i farbowano na żółto i czerwono (krapem). Nici konopne służyły do łączenia boków i pasków z podeszwą. 

Co każda kobieta powinna mieć w szafie

Trendy w modzie zmieniają się praktycznie co sezon. Dobrze jest za nimi nadążać, by czuć się modnie i stylowo. Jednak niezależnie od nich, w naszej szafie nigdy nie powinno zabraknąć kilku ubrań bazowych, które są ponadczasowe i niezastąpione w wielu stylizacjach. Oto i one: Dżinsy. Wystarczy jedna para, najlepiej w klasycznym niebieskim kolorze. Sprawdzą się zarówno na co dzień, jak i w wersji eleganckiej, z odpowiednimi dodatkami. Biała koszula. Przynajmniej jedną powinna mieć każda z nas. Niezastąpiona, gdy musimy wyglądać elegancko i oficjalnie. Mała czarna. Prosta czarna sukienka, sięgająca do kolan będzie inwestycją na lata. Okaże się jak znalazł zarówno na nieformalną imprezę jak i oficjalną uroczystość. Wszystko zależy od dodatków, jakie do niej założymy. Możliwości na tym polu są ogromne. Klasyczne czarne szpilki. Ewentualnie inne eleganckie buty na obcasie. Nawet jeśli na co dzień nie chodzimy na obcasach, powinny się znaleźć w naszej garderobie. Prędzej czy później na pewno się przydadzą. Żakiet. Dopasowany żakiet w neutralnym kolorze (czarny, beżowy, granatowy) przyda się nam do wielu stylizacji. Założony do spódnicy doda nam elegancji, noszony do dżinsów – nonszalancji. Prosta, ołówkowa spódnica. O długości do kolan będzie pasowała do każdej sylwetki. Przyda się na wielkie wyjścia, jak i na co dzień.

Sandały

Sandały są jednym z rodzajów butów. Sandały są doskonałymi butami jeśli chodzi o wiosnę czy też lato. Mogą się okazać praktyczne zarówno jak buty męskie czy też buty damskie. Sandały zazwyczaj składają się z połączonych ze sobą rzemyków oraz oczywiści z podeszwy. Zazwyczaj do sandałów nie używa się skarpet, ponieważ w wielu społecznościach używane jest za faux pas (nietakt). Nieraz jednak skarpety używane są w przypadku tych butów, zdarza się to jednak bardzo rzadko. Nieraz tylko warunkuje to moda lub też zwyczaje środowiskowe. Istnieją różne modeli sandałów. W ostatnim czasie popularne stały się sportowe modele sandałów. Zdobyły one popularność zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Sandały to zazwyczaj przede wszystkim buty damskie, nie ze względu na swoją użytkowość. Wynika to raczej ze statystyki, butów tych używa więcej kobiet niż mężczyzn. Modele tych butów są bardzo różne i ciągle pojawiają się nowe, z czasem tworzone wedle nowych krojów oraz nowymi technologiami. Obecne sandały, dzięki świetnie wykonanej podeszwie zapewniają doskonałe dostosowanie się stopy do buta. Ludzie często kupują ten rodzaj obuwia.

RĘKAWY ROZSZERZONE W GÓRZE

pobrane (1)

Powtarzają się obok siebie rękawy rozszerzone w górze, zwę­żone od łokcia i zapinane na szereg drobnych guzików, wąskie w całości i również zapinane , rozszerzone nieco i skró­cone niżej łokcia, oraz rękawy zakończone zwisającym, skrojo­nym wąsko płatkiem sukna. Przy krótkich rękawach wi­doczne są innej barwy rękawy ubioru spodniego; w latach trzy­dziestych XIV w. panuje moda skróconych rękawów ze zwisa­jącymi ozdobami z futra lub sukna.Przy męskich ubiorach surcot noszono kaptury najczęściej odrzucone z głowy i ułożone w formie miękkich kołnierzy, po­fałdowanych koło szyi. Jedynie barwa kapturów, od­mienna zawsze od ubioru, lub ozdobne zakończenie ich brze­gów i widoczny zwisający koniec (cornette) zaznacza odrębną część ubioru. Oprócz gładkiego brzegu przy sukiennych ubio­rach spotyka się w 1. poł. XIV w. ozdobne wycinanie brzegów u dołu. 

RÓŻNE ODMIANY PRZEPASEK

pobrane (2)

Różne są odmiany przepasek na włosach dziewcząt, które spotykamy na głów­kach strojnych i pełnych wdzięku posągów kobiecych w rzeźbach katedr francuskich. Powtarzają się one także w iluminowanych rękopisach w połączeniu z cienkimi, przejrzystymi siatkowymi welonami  lub obciskają przejrzyste chustki. Do podróży jedynie używały kobiety w XIII w. i w stuleciu następnym ciemnego kapelusza z niską główką i dość dużymi brzegami, który nakła­dały na włosy ujęte siatką. Do najprostszych okryć głowy należały chusty płócienne, które w XIII w. musiały mieć odcień żółtawy, otrzymywany za pomocą szafranu. Chusty te zarzucano luźnie  lub używano do okrycia głowy dwóch chust , które podkreślały delikatny owal twarzy.Moda w XIII w. występuje na ogół w podobnej formie w krajach Europy zachodniej: we Francji, Flandrii, w Niemczech.

W OBOWIĄZUJĄCYCH ZWYCZAJACH

images (1)

Właściciel sprzedający swą ziemię oddawał w Niemczech nowemu nabywcy swą rękawicę jako gwarancję zawartej umowy i formalne jej potwierdzenie.W zwyczajach obowiązujących rycerzy w po­jedynku rękawiczka była symbolem prawnym.Rzucenie rękawicy przeciwnikowi było wojenną formą zwrotu rękawicy, którą uprzednio otrzy­mano przy zawarciu umowy, i oznaczało chęć lojalnej obrony sprawy z bronią w ręku. Dwaj przeciwnicy składali swe rękawice jako zastaw u arbitra, który miał rozstrzygnąć ich zatarg, dla zaznaczenia, że poddadzą się wyrokowi.Rękawiczkę otrzymaną od damy jako dowód jej uczucia rycerz przypinał na hełmie w czasie turniejów i wyprawy wojennej. Gdy w Pieśni o Rolandzie, spisanej około 1080 r., umierający bohater wznosi ku Bogu swą rękawicę, podkreśla tym całkowitą ofiarę swego życia i rycerskiego honoru.  

ZNACZENIE SYMBOLICZNE

gorset-9

Podkreślić należy również symboliczne znaczenie rękawiczek, związane z systemem feudalnym. Na Zachodzie przyjęło się używanie rękawiczek w wytwornym ubiorze od VII w., gdy zaczęli je no­sić przede wszystkim królowie i biskupi; rękawiczki nabrały znaczenia symbolu władzy i godności. Znaczenie tego symbolu podkreślano zwłaszcza w krajach, w których przyjęło się prawo niemieckie. Rę­kawiczki należały za dynastii Karolingów i cesarzy późniejszych do ubiorów koronacyjnych; w XIII w. sporządzali je i zdobili haftem i perłami rzemieślnicy saraceńscy na Sycylii. Podobnie atrybutem wła­dzy stały się rękawiczki we Francji i w Anglii. Przy udzielaniu lenna wasalowi wręczano rękawiczki,również przy nadawaniu pewnych przywilejów miastom, jak odbywanie jarmarków lub bicie monet, panował zwyczaj posyłania rękawic.